قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №525 

  2015 جىلعى 29 ءساۋىر,استانا قالاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «عارىش قىزمەتi تۋرالى» 2012 جىلعى 6 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 9-بابى 1-تارماعىنىڭ 23) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرiلiپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) قاعيدالارى بەكiتiلسiن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ اەروعارىش كوميتەتى (ت.ا. مۇساباەۆ): 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىن مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋىن; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون كۇن جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسiن. 4. وسى بۇيرىق ونىڭ العاش رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ءا.يسەكەشەۆ «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ______________________ ا. ءسارىنجىپوۆ 2015 جىلعى 9 ماۋسىم «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس ءمينيسترى __________ ي. تاسماعامبەتوۆ 2015 جىلعى 15 ماۋسىم «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ______________ ن. ابىقاەۆ 2015 جىلعى 18 تامىز «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى _______________ ق. قاسىموۆ 2015 جىلعى 22 ماۋسىم «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ______________ ۆ. شكولنيك 2015 جىلعى 13 شىلدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2015 جىلعى 29 ساۋىردەگى №525 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «عارىش قىزمەتى تۋرالى» 2012 جىلعى 6 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىنىڭ (بۇدان ءارى – زاڭ) 9-بابى 1-تارماعىنىڭ 23) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) بىرلەسىپ ورىنداۋشى – ورىنداۋشىمەن شارت (كەلىسىمشارت) بويىنشا عارىش قىزمەتى سالاسىنداعى جوبانى (بۇدان ءارى – جوبا) ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تاۋارلار جەتكىزۋدى (جۇمىستار ورىنداۋدى, قىزمەتتەر كورسەتۋدى) جۇزەگە اسىراتىن تۇلعا; 2) جوبانىڭ باستاماشىسى – جوباعا باستاماشى بولۋعا شەشىم قابىلدايتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارى, وزگە دە مەملەكەتتىك مەكەمەلەر, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تىركەلگەن زاڭدى تۇلعالار, سونداي-اق شەتەلدىك جانە حالىقارالىق ۇيىمدار); 3) عارىش جۇيەسىن قاۋىپسىز پايدالانۋ – بەلگىلى ءبىر جاعدايلاردا جانە بەلگىلەنگەن ۋاقىت ىشىندە بەرىلگەن فۋنكتسيالاردى ورىنداۋ كەزىندە پايدالانۋشى پەرسونالعا, تۇرعىندارعا, عارىش جۇيەسىنە, تۇيىندەس وبەكتىلەرگە, قورشاعان ورتاعا جانە جەر توڭىرەگىندەگى كەڭىستىككە قاۋىپتى جانە زياندى وندىرىستىك فاكتورلاردىڭ اسەرىن بولعىزبايتىن نەمەسە باعالاناتىن تاۋكەلدەردەن اسىرمايتىن كەزدەگى جاي-كۇيدى پايدالانۋ جۇيەسىنىڭ ساقتاپ قالۋ قاسيەتى; 4) عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى – تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ, ادىستەردىڭ, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق, نورماتيۆتىك-تەحنيكالىق, كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق جانە پايدالانۋ قۇجاتتاماسىنىڭ, ۇيىمدىق-تەحنيكالىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە سانيتارلىق-گيگيەنالىق ءىس-شارالاردىڭ, عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپتى ورگاندار مەن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ رەتكە كەلتىرىلگەن جيىنتىعى تۇسىنىلەدى; 5) جوبانى ورىنداۋشى – جوبانى ازىرلەۋدى جانە ىسكە اسىرۋدى باسقارۋعا, ونىڭ ىشىندە عارىش وبەكتىلەرى مەن جەرۇستى عارىش ينفراقۇرىلىمىنىڭ وبەكتىلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى قاجەتتى قۇجاتتامانى ازىرلەۋگە جاۋاپتى تۇلعا; 6) تاپسىرىس بەرۋشى – ونىڭ مۇددەسىندە عارىش جۇيەسى قۇرىلاتىن جانە عارىش جۇيەسى نەمەسە, ەگەر ولار ناقتى عارىش جۇيەسىنەن بولەك جاسالاتىن بولسا ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرى, قۇرىلاتىن جانە عارىش جۇيەسىن قۇرۋعا تەحنيكالىق تاپسىرمانى بەكىتكەن ۇيىم (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارى, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تىركەلگەن زاڭدى تۇلعالار, سونداي-اق شەتەلدىك جانە حالىقارالىق ۇيىمدار); 7) تۇتىنۋشى (تۇپكى پايدالانۋشى) – تاپسىرىس بەرۋشى نەمەسە عارىش جۇيەلەرىنىڭ نىسانالى مىندەتتەرىنىڭ ورىندالۋ ناتيجەلەرىن ءوز مۇددەلەرىندە پايدالاناتىن ء(ونىمدى (قىزمەتتەردى) قابىلداۋشى) مەملەكەتتىك ورگان, كەز كەلگەن ۇيىم نەمەسە جەكە تۇلعا. 3. عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋعا جانە پايدالانۋعا (قولدانۋعا) قاتىساتىن ۇيىمدار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق كودەكسىنە (بۇدان ءارى – ەكولوگيالىق كودەكس), «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە (بۇدان ءارى – دەنساۋلىق ساقتاۋ تۋرالى كودەكس), زاڭىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «ولشەم بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى» 2000 جىلعى 7 ماۋسىمداعى, «تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى» 2004 جىلعى 9 قاراشاداعى زاڭدارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرادى. 4. اسكەري (قوسارلى) ماقساتتاعى عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىسى جانە قارۋلى كۇشتەرى تۋرالى» 2005 جىلعى 7 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا جانە زاڭعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 5. عارىش جۇيەلەرىن, سونداي-اق جۇيەلەردىڭ جەكەلەگەن قۇرامداس بولىكتەرىن, ەگەر ولار ناقتى عارىش جۇيەسىنەن جەكە قۇرىلسا (جاڭعىرتىلسا), قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ تەحنيكالىق تاپسىرمالارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 6. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇيىمدارىنىڭ شەتەلدىك ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ, پايدالانۋ (قولدانۋ) جونىندەگى قىزمەتى وسى قاعيدالارعا سايكەس جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارعا قاتىسۋىنان تۋىندايتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مىندەتتەمەلەرى ەسكەرىلە وتىرىپ, جۇزەگە اسىرىلادى. 7. عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جونىندەگى قىزمەتتى قارجىلاندىرۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جانە (نەمەسە) باسقا دا كوزدەردەن جۇزەگە اسىرىلادى. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ (قولدانۋ) ءتارتىبى 8. عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ زاڭنىڭ 15-بابىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى جانە مىنالاردى: 1) عىلىمي ازىرلەمەلەردى (جوبا الدى زەرتتەۋلەر, تەحنيكالىق تاپسىرمانى ازىرلەۋ); 2) جوبالاۋدى (عارىش جۇيەسىنىڭ ميسسياسىن تالداۋ, جوبانىڭ ورىندالۋىن ايقىنداۋ, نوبايلىق جوبالاۋ, ەگجەي-تەگجەيلى جوبالاۋ); 3) جاساۋدى (عارىش جۇيەسىنىڭ وربيتالىق (عارىشتىق) جانە جەرۇستى تەحنيكالىق قۇرالدارى مەن ءتيىستى جەرۇستى قوسالقى اپپاراتۋراسىن ءارى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى جاساۋدى, قۇراستىرۋدى جانە سىناۋدى); 4) قۇرىلىستى (عارىش جۇيەلەرىنىڭ جەرۇستى كەشەندەرى ءۇشىن عيماراتتار مەن قۇرىلىستار); 5) مونتاجداۋدى (عارىش جۇيەلەرىنىڭ جەرۇستى كەشەندەرىنىڭ تەحنولوگيالىق جابدىعى); 6) عارىش جۇيەلەرىن سىناۋدى (عارىش اپپاراتتارىن ۇشىرۋ, ۇشۋ عارىشتىق جانە سىناق سىناۋلارىن وتكىزۋ); 7) عارىش جۇيەسىن پايدالانۋعا قابىلداۋدى قامتيدى. 9. عىلىمي ازىرلەمەلەر «عىلىم تۋرالى» 2011 جىلعى 18 اقپانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا, سونداي-اق زاڭنىڭ 14-بابىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 10. عارىش جۇيەسىنىڭ ميسسياسىن تالداۋدى جوبانىڭ باستاماشىسى, ورىنداۋشى مەن تۇپكى پايدالانۋشىلاردىڭ وكىلدەرى جۇزەگە اسىرادى جانە ول مىنالاردى: 1) قارجىلىق جانە تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەرگە, سونداي-اق سەنىمدىلىكتى, قاۋىپسىزدىكتى, پايدالانۋ شەكتەۋلەرىن قامتاماسىز ەتۋ شارتتارىنا نەگىزدەلە وتىرىپ, جوبانى ازىرلەۋ بارىسىندا ىسكە اسىرىلاتىن مىندەتتەر قويۋدى; 2) تۇتاستاي عارىش جۇيەسىنە جانە ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرىنە الدىن الا تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەردى ازىرلەۋدى; 3) باس جوسپارلاردى, جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ كەستەلەرىن جاساۋدى, نەگىزگى بىرلەسىپ ورىنداۋشىلاردى ايقىنداۋدى; 4) جوبانىڭ قارجىلىق تارتىمدىلىعىن جاقسارتۋ جونىندەگى ماركەتينگتىك زەرتتەۋلەردى; 5) تاۋەكەلدى الدىن الا باعالاۋدى قامتيدى. 11. جوبانىڭ ورىندالۋىن ايقىنداۋدى ورىنداۋشى مەن بىرلەسىپ ورىنداۋشىلار جۇزەگە اسىرادى جانە مىنالاردى: 1) جوبانىڭ مەنەدجمەنت جوسپارىن, جۇيەلى جوبالاۋ جوسپارىن جانە سەنىمدىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جوسپارلاردى قوسا العاندا, ءونىمنىڭ (عارىش جۇيەسى مەن ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ) ساپا كەپىلدىگى جوسپارىن ازىرلەۋدى; 2) عارىش جۇيەسىنىڭ جۇيەلىك جانە پايدالانۋ تۇجىرىمدامالارى مەن قۇرىلىمىن ازىرلەۋدى, ولاردىڭ الدىن الا تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەستىگىن تەكسەرۋدى, ايقىنسىزدىق پەن تاۋەكەل دەڭگەيلەرىن ايقىنداۋدى; 3) ىسكە اسىرۋعا, قۇنىنا, جوسپار-كەستەلەرگە, ۇيىمداستىرۋعا, وندىرۋگە, پايدالانۋعا, قىزمەت كورسەتۋ مەن پايدالانۋدان شىعارۋعا جاتاتىن شەكتەۋلەردى انىقتاۋ جولىمەن تەحنيكالىق جانە ۇيىمدىق تۇجىرىمدامالاردى ورىنداۋ مۇمكىندىگىن باعالاۋدى; 4) پروبلەمالىق ماسەلەلەردى تالداۋدى جانە ولاردى شەشۋ جولدارىن ايقىنداۋدى; 5) جوبانىڭ تەحنيكالىق جانە ۇيىمدىق ورىندالۋىن باعالاۋ ءۇشىن سىني ەلەمەنتتەردى ايقىنداۋدى; 6) تاۋەكەلدى باعالاۋدى; 7) «مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسىن ازىرلەۋ نەمەسە تۇزەتۋ, قاجەتتى ساراپتامالاردى جۇرگىزۋ, سونداي-اق بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالاردى جوسپارلاۋ, قاراۋ, ىرىكتەۋ, مونيتورينگىلەۋ جانە ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 5 جەلتوقسانداعى № 129 بۇيرىعىنا (نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi مەملەكەتتiك تiركەۋ رەەسترىندە № 9938 تىركەلگەن) سايكەس تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنى جانە (نەمەسە) قارجىلىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنى ازىرلەۋدى قامتيدى. پروتسەستى ورىنداۋ ناتيجەلەرى جوبانىڭ باستاماشىسىنا جانە تۇپكى پايدالانۋشىلاردىڭ وكىلدەرىنە شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن جىبەرىلۋى ءتيىس. 12. نوبايلىق جوبالاۋدى ورىنداۋشى مەن بىرلەسىپ ورىنداۋشى جۇزەگە اسىرادى جانە مىنالاردى: 1) جوبانىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىن ازىرلەۋدى; 2) قاجەتتى جابدىقتى جانە ونىڭ جەتكىزۋشىلەرىن تالداۋدى جانە تاڭداۋدى; 3) سەنىمدىلىك پەن قاۋىپسىزدىك سيپاتتامالارىن باعالاۋدى; 4) عارىش جۇيەسىن, ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرىن ۆەريفيكاتسيالاۋ باعدارلاماسىن, سەنىمدىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋدى; 5) سىرتقى ينتەرفەيستەردى سايكەستەندىرۋدى; 6) وربيتالىق جانە جەرۇستى تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ جانە ساتىپ الىناتىن بۇيىمداردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ازىرلەۋدى; 7) ساتىپ الىناتىن بۇيىمدارعا كەلىسىمشارت جوبالارىن ازىرلەۋدى; 8) تاۋەكەلدەردى باعالاۋدى قامتيدى. 13. ەگجەي-تەگجەيلى جۇمىس جوبالاۋدى ورىنداۋشى مەن بىرلەسىپ ورىنداۋشى جۇزەگە اسىرادى جانە مىنالاردى: 1) سىني ەلەمەنتتەردى ءوندىرۋدى, سىناۋدى جانە الدىن الا سارالاۋدى; 2) ينجەنەرلىك مودەلدەر جاساۋدى جانە سىناۋدى; 3) ىشكى جانە سىرتقى ينتەرفەيستەرگە قويىلاتىن تەحنيكالىق تالاپتاردى ازىرلەۋدى; 4) تاۋەكەلدەردى ناقتىلانعان (قايتا) باعالاۋدى; 5) عارىش جۇيەسىنىڭ جانە ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ سوڭعى سىندارلى بەينەسىن ازىرلەۋدى; 6) عارىش جۇيەسىن جانە ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرىن قۇراستىرۋدى, ىقپالداستىرۋدى جانە سىناۋ جوسپارلارىن قوسا العاندا, كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋدى; 7) پايدالانۋشىنىڭ نۇسقاۋلىعىن ازىرلەۋدى قامتيدى. 14. ازىرلەۋدى ورىنداۋشى مەن بىرلەسىپ ورىنداۋشى جۇزەگە اسىرادى جانە مىنالاردى: 1) عارىش جۇيەسىنىڭ وربيتالىق (عارىشتىق) جانە جەرۇستى تەحنيكالىق قۇرالدارى مەن ءتيىستى جەرۇستى قوسالقى اپپاراتۋراسىن ءارى باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى جاساۋدى, قۇراستىرۋدى جانە سىناۋدى; 2) عارىشتىق جانە جەرۇستى سەگمەنتتەرىنىڭ اراسىنداعى ءوزارا ارەكەتتەستىككە دەربەس جانە كەشەندى سىناۋدى; 3) سارالاۋ سىناۋدى جانە ولارمەن بايلانىستى ۆەريفيكاتسيالاۋ جونىندەگى قىزمەتتى قامتيدى. 15. قۇرىلىس «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى» 2001 جىلعى 16 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 16. مونتاجداۋ كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق جانە پايدالانۋ قۇجاتتاماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 17. عارىش جۇيەلەرىن سىناۋدى ورىنداۋشى جۇزەگە اسىرادى جانە ۇشۋ سىناۋلارىنا دايىندىقتان جانە ۇشۋ سىناۋلارىنان, ىسكە قوسۋ الدىنداعى دايىندىقتان, ىسكە قوسۋدان, ۇشۋدىڭ عارىشتىق جانە سىناقتىق سىناۋ وتكىزۋدەن, وربيتاداعى باستاپقى پايدالانۋ مەن وربيتاداعى ۆەريفيكاتسيالاۋدان (ۆاليداتسيادان) تۇرادى. 18. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن قابىلداۋ, پايدالانۋعا بەرۋ, پايدالانۋ (قولدانۋ) وسى قاعيدالارعا جانە «عارىش قىزمەتى سالاسىنداعى اياقتالعان جوبالار بويىنشا ناتيجەلەردى قابىلداۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگى توراعاسى مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2012 جىلعى 3 ساۋىردەگى № 40-نق بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi مەملەكەتتiك تiركەۋ رەەسترىندە № 7612 تىركەلگەن) (بۇدان ءارى – قابىلداۋ قاعيدالارى), سونداي-اق عارىش جۇيەسى مەن قۇرامداس بولىكتەرىنە ارنالعان كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق جانە پايدالانۋ قۇجاتتاماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 19. عارىش جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىگىن جانە عارىش قىزمەتى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانننىڭ كەلىسىمى بويىنشا تاۋەكەلدەر دەڭگەيىن باعالاۋدى ەسكەرە وتىرىپ: 1) عارىش جۇيەسىن قۇرۋ پروتسەستەرىن بىرىكتىرۋگە; 2) پروتسەستەردى پاراللەلدى-دايەكتى ورىنداۋعا رۇقسات ەتىلەدى. 20. عارىش جۇيەسىن قۇرۋ پروتسەستەرىنىڭ ارقايسىسى جوبانى قاراۋ كەزەڭدەرىن ء(تۇيىندى نۇكتەلەر) قامتۋى ءتيىس, ولار­دىڭ ناتيجەلەرى ۇدەرىستىڭ ورىندالۋىن جالعاستىرۋ نەمەسە كەلەسى پروتسەسكە ءوتۋ دايىندىعى مەن مۇمكىندىگىن ايقىندايدى. كەلەسى پروتسەس جۇمىستارىنىڭ باستالۋى تۋرالى شەشىمدى ورىنداۋشى قابىلدايدى. 21. عارىش جۇيەلەرىن جانە قۇرامداس بولىكتەرىن پايدالانۋ (قولدانۋ): 1. تاجىريبەلىك پايدالانۋدى; 2.شتاتتىق پايدالانۋدى; 3. شتاتتان تىس پايدالانۋدى قامتيدى. 22. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەلەرىن تاجىريبەلىك, شتاتتىق جانە شتاتتان تىس پايدالانۋ كەزىندە ورىنداۋشىنىڭ, پايدالانۋشى ۇيىمنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋىن عارىش قىزمەتى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان قامتاماسىز ەتەدى. 23. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا, سونداي-اق, عارىش كەڭىستىگىندە عارىش جۇيەسىن پايدالانۋ (قولدانۋ) ۇدەرىسى كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق قۇجاتتاماعا, پايدالانۋ قۇجاتتارىنا جانە پايدالانۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە كەشەندى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باعدارلامالارعا سايكەس ميسسيانىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ, جەرۇستى سەگمەنتىن پايدالانۋ جانە جەرۇستى سەگمەنتىن قولداۋ جونىندەگى جۇمىستار ءۇشىن بارلىق وربيتالىق وپەراتسيالاردى ورىنداۋدى قامتيدى. 24. جوبانى قۇرۋ جونىندەگى ۇسىنىستى قالىپتاستىرۋ جانە عارىش قىزمەتى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا (بۇدان ءارى – ۋاكىلەتتى ورگان) سالالىق ساراپتاماعا ەنگىزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 24 ساۋىردەگى № 483 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن عارىش قىزمەتى سالاسىنداعى جوبالارعا سالالىق ساراپتامانى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلى 19 ماۋسىمدا № 11397 تىركەلدى). 25. جوبانىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ وڭ قورىتىندىسىن العان جاعدايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسىنە سايكەس ورىنداۋشى بىرلەسىپ ورىنداۋشىمەن شارتتىق (كەلىسىمشارتتىق) نەگىزدە جوبانى ىسكە اسىرۋ جۇمىستارىنا كىرىسەدى. 26. ورىنداۋشى مەن بىرلەسىپ ورىنداۋشىلار اراسىنداعى شارت (كەلىسىمشارت) مىناداي مىندەتتى ەرەجەلەردى: 1) عارىش جۇيەسى مەن قۇرامداس بولىكتەرىنە قويىلاتىن تەحنيكالىق ەرەكشەلىگىن; 2) جۇمىستاردىڭ مازمۇنىڭ, ونىڭ ىشىندە جابدىق پەن قۇجاتتامانى جەتكىزۋ, عارىش جۇيەسىن جوبالاۋ, ىقپالداستىرۋ, ۆەريفيكاتسيالاۋ مەن سىناۋ, ءونىم ساپاسىنىڭ كەپىلدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تەحنولوگيالاردى بەرۋ, عارىش اپپاراتىن ۇشىرۋ (ەگەر ول جوبادا كوزدەلسە), ساقتاندىرۋ, پايدالانۋعا بەرۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ تىزبەسىن, مەرزىمى مەن ولاردىڭ ورىنداۋشىلارىن; 3) عارىش جۇيەلەرى مەن قۇرامداس بولىكتەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ جونىندە ماماندار دايارلاۋ جوسپارىن; 4) عارىش جۇيەسىن قۇرۋدىڭ جوسپار-كەستەسىن; 5) ءونىم (عارىش جۇيەسىنىڭ جانە (نەمەسە) ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ) ساپاسى كەپىلدىگىنىڭ جوسپارىن قامتۋى ءتيىس. قاجەت بولعان جاعدايدا, تاراپتار شارتقا (كەلىسىمشارتقا) قوسىمشا ەرەجەلەردى قوسا الادى. 27. جوبا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلعان جاعدايدا عارىش جۇيەسىن قۇرۋعا ارنالعان شارتتا (كەلىسىمشارتتا) مىناداي تالاپتاردى قامتۋى ءتيىس: 1) عارىش اپپاراتىن جوبالاۋ, قۇراستىرۋ جانە سىناۋ (ەگەر بۇل جوبادا كوزدەلسە) عارىش تەحنيكاسىنىڭ ارنايى كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق بيۋروسىندا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عارىش اپپاراتتارىن قۇراستىرۋ-سىناۋ كەشەنىندە جۇرگىزىلۋى ءتيىس; 2) شارتتا (كەلىسىمشارتتا) قۇرىلۋى كوزدەلگەن عارىش جۇيەسىن جوبالاۋ جانە جاساۋ تەحنولوگيالارىن بەرۋ. 28. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قۇرىلاتىن عارىش جۇيەسى قىزمەتتەرىنىڭ تۇتىنۋشىلارى بولىپ تابىلاتىن مەملەكەتتىك ورگاندار وسى عارىش جۇيەسىنە قويىلاتىن تالاپتاردى قالىپتاستىرۋعا قاتىسادى. 29. جوبا بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ, جوبالاۋ-كونسترۋكتورلىق جانە تەحنولوگيالىق جۇمىستار ناتيجەلەرىنە مەنشىك قۇقىعى زاڭعا سايكەس ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى ءتيىستى شارتتاردا (كەلىسىمشارتتاردا) ەسكەرىلەدى. 30. جوبا شەڭبەرىندە قۇرىلاتىن عارىش جۇيەلەرىنە كىرەتىن بارلىق عارىش وبەكتىلەرى, سونداي-اق وسى عارىش وبەكتىلەرىنە قۇقىقتار زاڭنىڭ 11 بابىنا سايكەس مەملەكەتتىك تىركەۋگە جاتادى. 31. بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ اكىمشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەت كودەكسىمەن جوبانىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 32. عارىش جۇيەسىنىڭ ساپاسىن (كەپىلدىگىن) قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جوبا مىناداي قۇرامداس قۇرىلىمدارعا بولىنەدى: 1) فۋنكتسيونالدىق تارماق – عارىش جۇيەسىنىڭ فۋنكتسيالارعا ءبولىنۋ ناتيجەسىندە شىعاتىن قۇرىلىمى; 2) ەرەكشەلىك تارماعى – وربيتالىق (عارىشتىق) جانە جەرۇستى تەحنيكالىق قۇرالدارى ءۇشىن بارلىق تەحنيكالىق تالاپتاردىڭ يەرارحيالىق ءوزارا بايلانىسىن ايقىندايتىن قۇرىلىم; 3) بۇيىم تارماعى ء(بولۋ سحەماسى) – فۋنكتسيونالدىق تارماقتا دايەكتى دەڭگەيلەرگە بەلگىلەنگەن فۋنكتسيالاردى ورىنداۋ ءۇشىن بىرىكتىرىلگەن باعدارلامالىق جانە تەحنيكالىق قۇرالداردى ءبولۋ ناتيجەسىندە شىعاتىن قۇرىلىم; 4) ەڭبەك شىعىندارىنىڭ قۇرىلىمى – قۇنىن, جوسپار-كەستەنى جانە تەحنيكالىق مازمۇندى باسقارۋ ءۇشىن ەڭبەك شىعىندارىن سيپاتتايتىن قۇرىلىم: 5) جۇمىس پاكەتى – جوسپارلاۋ, مونيتورينگىلەۋ جانە باقىلاۋ ءۇشىن ولشەنۋگە جانە باسقارۋعا ءتيىس جۇمىستاردى ءبولۋ قۇرىلىمىنىڭ ەلەمەنتى; 6) ۇيىمداستىرۋ قۇرىلىمى – ينتەرفەيستەر مەن كەلىسىمشارت بويىنشا جاۋاپكەرشىلىكتى قوسا العاندا, جوبانى ۇيىمداستىرۋدى سيپاتتايتىن قۇرىلىم. 33. عارىش جۇيەلەرىن پايدالانۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ وسى قاعيدالاردىڭ 8-تارماعىندا كوزدەلگەن جوبانىڭ بارلىق ۇردىستەرىندە ازىرلەنگەن جانە بەكىتىلگەن باعدارلامالاردىڭ كەشەنى مەن ۇيىمداستىرۋ-تەحنيكالىق ءىس-شارالارى بولىپ تابىلادى. 34. عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەكولوگيالىق كودەكستىڭ, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسىنىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ تۋرالى كودەكستىڭ, «ازاماتتىق قورعاۋ تۋرالى» 2014 جىلعى 11 ساۋىردەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى – ازاماتتىق قورعاۋ زاڭى) تالاپتارىن باسشىلىققا الۋ قاجەت. 35. عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن عارىش جۇيەلەرى مەن تۇتاستاي عارىش ينفراقۇرىلىمىنىڭ وبەكتىلەرىن دە جانە عارىش جۇيەسىن پايدالانۋدىڭ جەكەلەگەن پوزيتسيالىق اۋداندارى مەن جۇمىس ۋچاسكەلەرىن (ورىندارىن) دە قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى قۇرىلادى. 36. عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى عارىش جۇيەلەرىن پايدالانۋ كەزىندە قاۋىپتى جاعدايلاردى بولدىرماۋ نەمەسە ولاردان كەلەتىن زارداپتى بارىنشا ازايتۋ بولىپ تابىلادى. 37. عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى: 1) پايدالانۋشى بولىمشەلەردىڭ جۇمىس ىستەۋىنىڭ رەگلامەنتتەلگەن جاعدايلارىن جاساۋ ءۇشىن عارىش جۇيەلەرىن پايدالانۋ كەزىندە جۇرگىزىلەتىن بارلىق جۇمىس تۇرلەرىن, نورماتيۆتىك-تەحنيكالىق, پايدالانۋ جانە قاجەتتى قۇجاتتامامەن قامتاماسىز ەتۋ; 2) وسى قىزمەت ءتۇرىن قاۋىپسىزدىك جونىندەگى بىلىكتى ماماندارمەن, قۇرالدارمەن جانە قولداۋ ادىستەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ; 3) عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جوسپارلاۋ مەن ۇيىمداستىرۋ, باسقارۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىندەگى قىزمەتتى ۇيلەستىرۋ; 4) عارىش جۇيەلەرىن ۇيىمداستىرۋ مەن تىكەلەي پايدالانۋعا قاتىساتىن بارلىق جەكە تۇلعالاردىڭ بەلگىلەنگەن نورمالاردى, قاعيدالاردى جانە قاۋىپسىزدىك شارالارىن ءسوزسىز جانە ءدال ورىنداۋلارىنا قول جەتكىزۋ; 5) عارىش جۇيەلەرىن پايدالانۋ كەزىندە ىقتيمال قاۋىپتى وقيعالاردىڭ الدىن الاتىن ءىس-شارالاردى جوسپارلاۋ مەن ىسكە اسىرۋ جانە دەر كەزىندە بولدىرماۋ; 6) قاۋىپتى وقيعالار سالدارىن جويۋ كەزىندە ولاردان كەلەتىن زارداپتى بارىنشا ازايتۋعا قول جەتكىزۋ ماقساتىندا قولدا بار رەسۋرستاردى ءتيىمدى قولدانۋ; 7) تۇرعىندار مەن قورشاعان ورتانىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن قاۋىپ تۋىنداعان كەزدە ۋاكىلەتتى ورگاندى, ەنەرگەتيكا, ىشكى ىستەر جانە قورعانىس مينيسترلىكتەرىن, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىن, ۇيىمدار مەن ازاماتتاردى ۋاقتىلى حاباردار ەتۋ; 8) قاۋىپتى وقيعالاردىڭ سەبەپتەرىن جان-جاقتى جانە ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەۋ, زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا شەشىم­دەر قابىلداۋ جانە وقيعالاردىڭ قايتالانۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا ءتيىستى ۇيىمدىق-تەحنيكالىق شارالاردى جۇرگىزۋ; 9) عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋعا جانە پايدالانۋعا قاتىساتىن ۇيىمداردىڭ عارىش جۇيەلەرىنىڭ قاۋىپسىز پايدالانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ بولىپ تابىلادى. 38. قاۋىپتى جانە زياندى فاكتورلاردىڭ پايدالانىلۋشى پەرسونالعا, تەحنيكالىق قۇرالدارعا, ۇشتاستىرىلعان جانە باسقا دا وبەكتىلەرگە, سونداي-اق قورشاعان تابيعي ورتاعا اسەر ەتۋ تابيعاتىنا قاراي قاۋىپتىڭ مىناداي تۇرلەرى بولۋى مۇمكىن: 1) ەلەكتر قاۋپى; 2) جارىلىس قاۋپى; 3) ءورت قاۋپى: 4) رادياتسيالىق قاۋىپ; 5) اسا جوعارى جيەلىكتى ساۋلەلەنۋ كوزدەرىنەن تونەتىن قاۋىپ; 6) بيولوگيالىق قاۋىپ; 7) حيميالىق جانە لاستاۋ زاتتارىنىڭ اسەر ەتۋ قاۋپى; 8) مەحانيكالىق اسەر ەتۋ قاۋپى; 9) كليمات, جىلۋ جانە جارىق اسەرىنەن بولاتىن قاۋىپ; 10) تابيعي جانە جاساندى عارىش وبەكتىلەرىنەن («عارىش قوقىسىنان») بولاتىن قاۋىپ; 11) پايدالانۋشى پەرسونالدىڭ قاتە ارەكەتتەرىنەن جانە عارىش جۇيەلەرى قىزمەتىنىڭ وزدىگىنەن بۇزىلۋىنان بولاتىن قاۋىپ; 12) دۇلەي اپاتى (جەر سىلكىنۋ, داۋىل, نوسەر) قاۋپى. 39. وسى قاعيدالاردىڭ 38-تارماعاندا سانامالانعان قاۋىپ تۇرلەرىنىڭ ارقايسىسى بويىنشا ءتيىستى قاۋىپسىزدىك شارالارى, سونداي-اق وسى قاعيدالاردىڭ 8-تارماعىندا كوزدەلگەن عارىش جۇيەلەرىن قۇرۋ جانە پايدالانۋ ۇدەرىستەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا, ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرى ازىرلەيتىن جانە بەكىتەتىن سەنىمدىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن باعدارلامالاردىڭ ءىس-شارالارى جوسپارلانۋى جانە ورىندالۋى ءتيىس. 40. عارىش جۇيەلەرىن قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جوسپارلاۋدى, ۇيىمداستىرۋدى, وكىلەتتىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتى, جۇزەگە اسىرۋدى, ورىنداۋ مونيتورينگى مەن باقىلاۋدى عارىش جۇيەلەرىن پايدالانۋ ۇيىمدارىنىڭ بارلىق لاۋازىمدى تۇلعالارى مەن باسشىلارى ازاماتتىق قورعاۋ زاڭىنىڭ تالاپتارىنا جانە كونسترۋكتورلىق-تەحنولوگيالىق جانە پايدالانۋ تالاپتارى مەن فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەرگە سايكەس جۇزەگە اسىرادى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 22 قىركۇيەكتە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №12090 بولىپ ەنگىزىلدى.